Błony dopochwowe (Diaphragms)

Czym są i jak działają

Błona dopochwowa jest pierwszą skuteczną metodą antykoncepcyjną pozostającą pod kontrolą kobiety. Błona ma kształt półkuli, wykonana jest z cienkiej gumy lateksowej, której brzeg jest wzmocniony podatnym na wyginanie metalowym pierścieniem: płaskim, zwojowym lub w kształcie łuku. Dostępna jest w rozmiarach od 50 do 105 mm średnicy, średnica zwiększa się co 2,5 do 5 mm.

Błonę umieszcza się w pochwie – głębiej znajdująca się krawędź pierścienia umiejscowiona zostaje za szyjką macicy, a przednia krawędź za spojeniem łonowym. Błona tworzy w ten sposób barierę, uniemożliwiając przedostanie się plemników do macicy, dodatkowo błona jest nośnikiem środka plemnikobójczego.

Zakładanie błony dopochwowej:
Zakładanie błony dopochwowej - krok 1
Krok 1
Zakładanie błony dopochwowej - krok 2
Krok 2

Błonę dopochwową dobiera lekarz, następnie kobieta sama musi nauczyć się ją zakładać i ściągać. Błonę należy zakładać nie wcześniej niż 6 godzin przed stosunkiem. Przed założeniem zależy nanieść porcję środka plemnikobójczego. Błona powinna zostać na miejscu przez około 6 godzin po stosunku, ale nie dłużej niż 24 godziny od założenia. Przed każdym kolejnym stosunkiem należy zastosować kolejną porcję środka plemnikobójczego (bez wyjmowania błony). Tej samej błony dopochwowej można używać nawet do 2 lat. Przy czym należy pamiętać, że zmiana masy ciała, przebyty poród, a nawet współżycie płciowe może wpłynąć na zmianę rozmiaru pochwy, w związku z czym raz w roku, podczas badania ginekologicznego należy kontrolować dopasowanie błony dopochwowej.

Przyczynami niepowodzeń w stosowaniu metody są niezauważalne zsunięcia się błony oraz używanie środków chemicznych prowadzących do uszkodzenia błony. Do środków, które mogą zmniejszyć trwałość oraz prowadzić do uszkodzenia błony należą między innymi: Dalacin (krem dopochwowy), E 45, Gyno-Daktarin, Gyno-Pevaryl, krem Nystan (można stosować globulki), oliwka dziecięca, Ortho-Gynest, wazelina oraz niektóre olejki i kremy do opalania.

Stosowanie błony dopochwowej zmniejsza ryzyko śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy (CIN) oraz zapobiega niektórym zakażeniom przenoszonym drogą płciową (rzeżączka, rzęsistek, chlamydie).

Działania niepożądane

Do działań niepożądanych związanych ze stosowaniem błony dopochwowej należą: zwiększone ryzyko zakażeń układu moczowego, uczulenie, podrażnienia pochwy spowodowane gumą lateksową lub środkiem plemnikobójczym stosowanym wraz z błoną. Stosowanie błony dopochwowej nie wiąże się z żadnym ryzykiem dla zdrowia.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania błony dopochwowej:

  • wady wrodzone, np. przegroda pochwy;
  • zmniejszone napięcie błony mięśniowej pochwy lub mięśni krocza;
  • nieprawidłowo ukształtowany tylny brzeg spojenia łonowego;
  • nawracające zapalenia układu moczowego;
  • ostre zapalenie pochwy;
  • wcześniejsze wystąpienie zespołu wstrząsu toksycznego;
  • potwierdzona nadwrażliwość na gumę lateksową;
  • nieumiejętność nauczenia się zakładania błony.
Skuteczność

W zależności od doświadczenia w stosowaniu błony dopochwowej i płodności wskaźnik Pearla waha się od 6 do 16.

Co zrobić, by metoda była skuteczna

Aby metoda była skuteczna należy:

  • należy stosować ją regularnie;
  • błonę należy zakładać nie wcześniej niż 6 godzin przed stosunkiem;
  • przed założeniem należy nałożyć porcję środka plemnikobójczego;
  • po założeniu należy upewnić się czy szyjka macicy jest prawidłowo zakryta;
  • po stosunku należy zostawić błonę na miejscu przez około 6 godzin;
  • przed kolejnym stosunkiem należy zastosować porcję środka plemnikobójczego (bez wyjmowania błony).
Komu polecana jest ta metoda

Metoda odpowiednia dla kobiet, które chcą mieć kontrolę nad antykoncepcją lub które nie mogą stosować innych metod antykoncepcji.

Błony dopochwowe dostępne w Polsce

Błony dopochwowe są praktycznie niedostępne w Polsce.

Można natomiast zamawiać je poprzez zagraniczne sklepy internetowe,
np.: http://www.wms.co.uk/Family_Planning/Contraceptive_Diaphragms

Ceny błon wahają się od 15 do 60 zł.

Zalety

  • ma mniejszy związek ze stosunkiem płciowym;
  • zostaje pod kontrolą kobiety;
  • nie obciążona żadnym ryzykiem dla zdrowia;
  • zmniejsza ryzyko śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy (CIN);
  • zapobiega niektórym zakażeniom przenoszonym drogą płciową (rzeżączka, rzęsistek, chlamydie).

Wady

  • w Polsce praktycznie niedostępna;
  • może wypadać;
  • trzeba pamiętać o uprzednim jej założeniu i ściągnięciu;
  • powoduje utratę odczuć związanych z podrażnianiem szyjki macicy i niektórych części pochwy;
  • może być przyczyną wystąpienia niepożądanych działań miejscowych: nadwrażliwość na lateks, otarcia spowodowane uciskiem pierścienia;
  • zwiększa ryzyko zakażeń układu moczowego;
  • jest mniej skuteczna niż wkładka wewnątrzmaciczna czy antykoncepcja hormonalna, zwłaszcza u kobiet przed 35. rokiem życia.