Implanty

Czym są i jak działają

Implanty zawierają powoli uwalniający się progestagen, wszczepiane są pod skórę w górnej części ramienia, ręki niedominującej. Implant uwalnia hormon, który poprzez otaczające go tkanki dostaje się do krwi, a następnie zostaje rozprowadzony po całym organizmie. Czas działania implantów wynosi od 6 miesięcy do 5 lat. Wszczepienie implantu jest zabiegiem chirurgicznym. Implant można założyć w dowolnym dniu cyklu miesiączkowego, jeśli uprzednio wykluczyło się ciążę. Można również usunąć go w dowolnym momencie. Ochrona antykoncepcyjna istnieje od momentu wszczepienia implantu, jeżeli ten zostaje wszczepiony w ciągu pierwszych siedmiu dni cyklu menstruacyjnego, natomiast gdy implant zostaje wszczepiony w innym terminie należy przez 3 dni stosować dodatkową metodę antykoncepcji.

Implanty działają na trzy sposoby: hamują owulacje (progestagen hamuje niezbędny do jajeczkowania wyrzut lutropiny), zagęszczają śluz szyjkowy, który tworzy nieprzepuszczalną dla plemników barierę oraz hamują cykliczne dojrzewanie endometrium (prowadzące do jego zaniku), które uniemożliwia implantację zarodka, gdyby doszło jednak do zapłodnienia.

W związku z tym, że implanty zawierają jedynie progestagen mogą być stosowane u kobiet, u których występują przeciwwskazania do przyjmowania estrogenów. Implanty są również odpowiednią metodą dla kobiet karmiących piersią, progestageny zawarte w implancie nie wpływają na ilość i jakość pokarmu, nie wpływają również na rozwój dziecka. Implant można wszczepić zaraz po porodzie.

Dwa najbardziej popularne implanty to Norplant oraz Implanon:

  • Norplant składa się z 6 kapsułek wykonanych z siloksanu medycznego o długości 34 mm i średnicy 2,4 mm, każda z kapsułek zawiera 36 mg krystalicznego lewonorgestrelu. Implant przez pierwsze miesiące uwalnia hormon z prędkością 85 µg na dobę, po upływie 6 miesięcy stężenie lewonorgestrelu wynosi 0,35 ng/ml, a po 2,5 roku wynosi 0,25-0,35 ng/ml.

    W przypadku Norplantu stężenie hormonu we krwi jest bardziej zmienne niż w przypadku Implanonu. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na stężenie hormonu we krwi jest masa ciała, jednak nawet w przypadku osób otyłych ilość hormonu jest wystarczająca, by utrzymać efekt antykoncepcyjny. Młodym kobietom o większej płodności, u których masa ciała przekracza 100 kg zaleca się jednak stosowanie dodatkowej metody antykoncepcyjnej (np. tabletki Cerazette) lub zmniejszenie odstępów między wszczepieniem kolejnego implantu. Norplant zapewnia ochronę przez 5 lat.

    Obecnie w wielu krajach zastępuje się go systemem dwóch pręcików, z których każdy ma średnicę 2,5 mm i długość 4,3 cm i zawiera 75 ug lewonorgestrelu (nazwa handlowa Norplant 2 lub Jadelle). Norplant 2 zawiera taką samą ilość hormonu co Norplant.

  • Implanon składa się z pojedynczego, elastycznego pręcika o długości 4 cm i średnicy 2 mm, zawiera 68 mg etonogestrelu (3-ketodezogestrelu) rozproszonego w rdzeniu zbudowanym z octanu etylowinylu (EVA). Pokryty jest błoną z tego samego materiału o grubości 0,6 mm, ograniczającą uwalnianie hormonu. Implanon początkowo uwalnia hormon z prędkością 67 µg na dobę, wartość ta zmniejsza się po upływie roku do 40-50 µg na dobę, a po dwóch latach osiąga 30 µg na dobę.

    Implanon wszczepia się znacznie prościej niż Norplant. Implanon hamuje jajeczkowanie przez 2,5 roku i zapewnia ochronę antykoncepcyjną przynajmniej przez 3 lata. W przypadku Implanonu masa ciała nie wpływa na stężenie hormonu, implant ten jest odpowiednim środkiem antykoncepcyjnym dla osób otyłych.

Implanty zawierające nowsze progestageny:

  • Uniplant (Surplant) - pojedynczy implant zawierający 55 mg octanu nomegestrolu w silikonowej kapsule o długości 4 cm, uwalniającej hormon z prędkością 100 µg na dobę. Zapewnia ochronę przez rok;
  • Nestrone - pojedynczy implant silikonowy zawierający nestoron, działający przez 2 lata;
  • Elcometrine - pojedynczy implant silikonowy zawierający nestoron, działający przez 6 miesięcy.
Działania niepożądane

Podstawową wadą implantów są nieregularne krwawienia, zwłaszcza w pierwszym roku stosowania. Jedną z metod leczenia nieprawidłowych krwawień jest przyjmowanie DTA.

Innymi działaniami niepożądanymi, mającymi jednak łagodny charakter, są: bóle głowy, trądzik, zwiększenie masy ciała, tkliwość piersi, nadmierna pigmentacja skóry nad implantem, uczucie niepokoju, depresja, torbiele jajników, mlekotok oraz ból w momencie wszczepiania i usuwania implantu.

Implanty nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak zakażenie wirusem opryszczki, ludzkim wirusem brodawczaka, HIV, rzeżączką, chlamydiozą.

Przeciwwskazania

Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania implantów:

  • zakrzepowe zapalenie żył lub żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ);
  • ostra choroba wątroby;
  • guzy wątroby (niezłośliwe i złośliwe);
  • rak sutka lub jego podejrzenie;
  • krwawienie z dróg rodnych o niewyjaśnionej przyczynie;
  • ciężka nadwrażliwość na którykolwiek składnik implantu.
Skuteczność

Metoda jest bardzo skuteczna, wskaźnik Pearla wynosi 0,01 – 0,06.

Powrót płodności

Bardzo szybko po odstawieniu metody (implant można usunąć w dowolnym momencie) następuje powrót płodności. Już w ciągu miesiąca występują regularne cykle owulacyjne, a liczba ciąż w ciągu pierwszego roku od usunięcia implantu jest porównywalna do liczby ciąż u kobiet, które nie stosowały żadnej metody antykoncepcyjnej, chcąc zajść w ciążę. Czas stosowania implantu nie wpływa również na liczbę ciąż i ich przebieg.

Komu polecana jest ta metoda

Implanty są idealną metodą dla aktywnych seksualnie kobiet, potrzebujących stałej, długotrwałej i skutecznej metody antykoncepcyjnej, które decyzję o dziecku chcą odroczyć na 2-3 lata lub zapominają o codziennym przyjmowaniu tabletek, lub u których przy przyjmowaniu DTA wystąpiły działania niepożądane związane z estrogenami.

Implanty dostępne w Polsce

Na polskim rynku dostępny jest jedynie Implanon, który wszczepia się na okres 3 lat. Założenia implantu dokonują prywatne kliniki w dużych miastach (na przykład: Centrum Zdrowia Medfemina - Wrocław), cena implantu wraz z zabiegiem wynosi około 1200 zł.

Zalety

Zalety metody:

  • bardzo skuteczna, długoterminowa, odwracalna metoda antykoncepcji;
  • szybki powrót płodności po odstawieniu metody, co pozwala na dość dokładne zaplanowanie ciąży;
  • nie związana z aktem płciowym;
  • można stosować przy karmieniu piersią;
  • brak działań niepożądanych związanych z estrogenami;
  • implant można usunąć w dowolnym momencie.
Wady

Wady metody:

  • medyczne przeciwwskazania do stosowania;
  • nieregularne krwawienia;
  • działania niepożądane: bóle głowy, trądzik, zwiększenie masy ciała, tkliwość piersi, nadmierna pigmentacja skóry nad implantem, uczucie niepokoju, depresja, torbiele jajników, mlekotok (większość ma charakter łagodny);
  • miejscowe działania niepożądane: ból w momencie wszczepiania i usuwania implantu;
  • nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak zakażenie wirusem opryszczki, ludzkim wirusem brodawczaka, HIV, rzeżączką, chlamydiozą.
Zapoznaj się również z najczęściej zadawanymi pytaniami!